مراد از حكمت ، اطاعت خدا و معرفت امام عليه السلام است . اين تفسير ، بيان مصداق است كه حكمت ، اطاعت خدا و شناخت امام عليه السلام معرفى مىگردد . 3 . وجوب اطاعت از امام معصوم عليه السلام امام باقر عليه السلام فرمود : بلنداى حقيقت و اشرف و قلّه و كليد آن و باب همه چيز و خرسندى خداى رحمان تبارك و تعالى ، اطاعت امام است بعد از معرفت او . . . . خداى تبارك و تعالى مىفرمايد : « مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ وَ مَنْ تَوَلَّى فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً » ؛ « 1 » هر كه اطاعت پيغمبر نمايد ، اطاعت خدا كرده . و هر كه رو گرداند ، او را رها كن ؛ زيرا ما تو را نگهبان او نفرستاديم . امام باقر عليه السلام به نقل از برخى اصحاب ، دربارهء قول خداى - عزّ و جلّ - در آيهء « « وَ آتَيْناهُمْ مُلْكاً عَظِيماً » ؛ « 2 » به آنها سلطنت بزرگى داديم » ، فرمود : مقصود ، اطاعت آنهاست كه بر مردم واجب است . يعنى سلطنت و قدرت كامل ، وقتى تحقّق مىپذيرد كه مردم ، با حكومت و همراه امام باشند كه دربارهء آل ابراهيم چنين بود . حسين بن علاء مىگويد : گفتار خود را دربارهء اوصيا كه اطاعتشان واجب است ، به امام صادق عليه السلام عرض كردم . حضرت فرمود : آرى ، ايشان همان كسانىاند كه خدواند متعال فرموده : « أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ » ؛ « 3 » اطاعت كنيد خدا را و اطاعت كنيد پيغمبر و

--> ( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 80 ؛ الكافى ، ج 1 ، ص 263 . ( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 54 ؛ الكافى ، ج 1 ، ص 263 . ( 3 ) . سورهء نساء ، آيهء 59 ؛ الكافى ، ج 1 ، ص 264 .